حركت . و امّا جملهء سيم - در علم اسفل است كى علم طبيعىّ است و اين جمله هم دو فنّ است : فنّ اوّل در اجسام طبيعىّ - و مقوّمات و احكام آن ، و آن هفت مقالت است : مقالت اوّل - در مقوّمات جسم طبيعىّ - و احكام عامّ آن ، نه احكام خاصّ بهر جسمى . مقالت دوّم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در عناصر و احوال آن باعتبار انفراد . مقالت سيّم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در احوال اين عناصر باعتبار امتزاج ، و تركيب ايشان . مقالت جهارم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در كاينانى كى حدوث ايشان از عناصر - نه بتركيب است . مقالت بنجم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در آنج متكوّن مىشوذ از عناصر بتركيب ، و آن مواليد ثلثه است : معدن ، و نبات ، و حيوان . مقالت ششم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در اثبات محدّد جهات ، و ذكر لوازم آن . مقالت هفتم از فنّ اوّل از جملهء سيّم - كى در علم طبيعىّ است - در ساير افلاك و كواكب ، و ذكر جملهء از احوال ايشان . فنّ دوّم از جملهء سيّم كى در علم طبيعىّ است - در نفوس ، و صفات - و آثار آن ، و آن هفت مقالت است :